Kısaca:
- BİLSEM'e veli başvuru yapmaz. Çocuğu sınıf öğretmeni aday gösterir.
- Öğretmen çocuğu sınıftaki hâliyle değerlendirir: merakına, sorduğu sorulara, bir işi sonuna kadar götürmesine bakar.
- Geçen yıl öğretmenler gözlem formlarını 21-27 Kasım'da doldurdu. Bu yılın tarihleri MEB'in kılavuzuyla belli olacak.
- Sizin yapabileceğiniz en iyi şey, o haftadan önce öğretmenle güven içinde konuşmak.
Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Aday göstermeye kim karar verir?
Sınıf öğretmeni. BİLSEM sınıfta özel yetenekli olabilecek az sayıdaki çocuğu bulmak için var. Bu yüzden MEB bütün çocukları sınava almaz; ilk adımı çocukları her gün gören kişiye, sınıf öğretmenine bırakır. Öğretmen önerir, okulun yönlendirme komisyonu onaylar.
Canlı yayınımızda öğretmen sözcümüz bunu şöyle anlattı:
Bakanlık sınıf öğretmenine diyor ki: Bu çocukları en iyi sen tanıyorsun, önce sen bir karar ver. Hem yetkili hem sorumlu hem karar verici sınıf öğretmeni.
Öğretmenler bu kararı kolay vermez. Sınıfındaki her çocuğu tanır, her velinin çocuğunun girmesini istediğini bilir. İnanın, öğretmenler bu kararı en doğru şekilde vermek ister. Bazıları kendi gözlemine ek olarak sınıfta küçük bir deneme de yapar.
Yayının bu bölümü 8. dakikadan başlıyor:
Öğretmen neye bakar?
MEB öğretmene bir gözlem formu verir. Öğretmen çocuğu yaşıtlarıyla karşılaştırır ve her davranışa "hiçbir zaman"dan "fazlasıyla"ya kadar puan verir. Formda üç alan var: genel zihinsel yetenek, resim ve müzik. Genel zihinsel yetenek bölümünden birkaç madde:
- Sorulan sorulara hızlı yanıt verir.
- Yeni bir konu öğrenmek için sorular sorar.
- Sebep sonuç ilişkisini hızlı kurar.
- Bağlantısız fikirler arasında alışılmadık bağlantılar kurar.
- Verilen görevi tamamlamada ısrarcıdır.
- Karşılaştığı engellere rağmen çalışmasını sürdürür.
Yani öğretmen ezberlenmiş bilgiye değil, çocuğun düşünme biçimine ve sabrına bakar. Bu forma özel bir hazırlık yapılmaz; çocuk sınıfta nasılsa öyle görünür.
Veli olarak ne yapabilirsiniz?
Karar öğretmenin, ama öğretmen çocuğunuzu yalnız okulda görür. Evde gördüklerinizi onunla paylaşabilirsiniz.
- Erken konuşun. Gözlem formu haftasından önce, Kasım'ın ilk yarısında bir görüşme isteyin.
- Örnekle anlatın. "Çok zeki" demek yerine gördüğünüzü anlatın: günlerce uğraştığı bir bulmaca, kendi kurduğu bir oyunun kuralları, sizi şaşırtan bir sorusu, yarım bırakmadığı bir iş, bir resmi ya da kendi uydurduğu bir şarkı.
- Güvenle konuşun, ısrar etmeyin. Öğretmen sözcümüzün canlı yayındaki önerisi: "Bir isteğiniz ya da düşünceniz varsa öğretmeninize güven ve saygı içinde söyleyin. Mutlaka öğretmen elinden geleni yapacaktır."
- Rehber öğretmeni de tanıyın. Okulun rehber öğretmeni kararı veren komisyonda yer alır.
Görüşmeye şöyle başlayabilirsiniz: "Hocam, BİLSEM aday gösterme dönemi yaklaşıyor. Evde gözlediğim birkaç şeyi sizinle paylaşmak istedim. Karar sizin, yalnız bilginiz olsun."
Aday gösterme ne zaman?
Son iki yılda Kasım'daydı: 2024'te 11-22 Kasım, 2025'te 21-27 Kasım. 2026-2027 tarihleri MEB'in kılavuzuyla belli olacak; geçen yıl kılavuz Kasım'ın ikinci haftasında çıktı. Kılavuz çıktığı gün bu sayfayı güncelleyeceğiz. Bütün takvim 2026-2027 BİLSEM takvimi sayfasında.
Aday gösterildiyse sırada ne var?
Okul size çocuğunuzun hangi alanda aday gösterildiğini yazan bir belge verir. Birkaç hafta sonra giriş belgesi gelir; tablet uygulamasının günü, saati ve yeri bu belgede yazar. Geçen yıl tablet uygulaması 15 Aralık-20 Şubat arasındaydı, randevu bu aralıkta herhangi bir güne düşebiliyordu. Tablet aşamasını geçen çocuklar Nisan-Haziran'da bireysel değerlendirmeye alınır.
Tablet günü nasıl geçer, tablet sınavı nasıl oluyor yazımızda anlattık. BİLSEM tarzı sorularla tanışmak için BİLSEM soruları sayfamızda sınıfa göre ücretsiz kısa testler var.
Sık sorulan sorular
Veli BİLSEM'e başvuru yapabilir mi?
Hayır. 2025-2026 kılavuzunda veliye açık bir başvuru yolu yok. Süreci sınıf öğretmeni gözlem formuyla başlatır, okul yönlendirme komisyonu karar verir.
Okul yönlendirme komisyonunda kimler var?
Okul müdürünün başkanlığında müdür yardımcıları, rehber öğretmen ve her sınıf seviyesinden en az bir sınıf öğretmeni. Komisyon öğretmenlerin doldurduğu gözlem formlarını değerlendirir ve aday gösterilecek çocukları belirler. Onaylanan formları öğretmenler MEB'in sistemine (MEBBİS/e-Okul) işler.
%20 kuralı nedir?
Her ilkokulda 1, 2 ve 3. sınıf seviyelerinin her birinde, o seviyedeki toplam öğrencinin en fazla %20'si aday gösterilebilir. Oran şubeye göre değil, okuldaki sınıf seviyesine göredir. Bu bir üst sınırdır; okul daha az çocuğu da aday gösterebilir. Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar da bu %20'nin içindedir.
Bir çocuk birden fazla alandan aday gösterilebilir mi?
En fazla iki alandan. Alanlar genel zihinsel yetenek, resim ve müzik. İkinci alandan aday gösterilmek %20'lik dilimi etkilemez.
Çocuğumun aday gösterildiğini nasıl öğrenirim?
Okul, çocuğun hangi yetenek alanında aday gösterildiğini belgeleyen raporu iki nüsha alır; sınıf öğretmeni ve okul idarecisi imzalar, bir nüshası veliye verilir. Ardından giriş belgesi e-Okul'da yayımlanır; okul duyurur, veli imza karşılığında teslim alır.
Aday gösterilmezse itiraz edebilir miyim?
2025-2026 kılavuzunda aday gösterme kararına itiraz yolu yok. İtirazlar yalnız tablet uygulamasının ve bireysel değerlendirmenin sonuçları için, e-İtiraz üzerinden yapılır.
Geçen yıl aday gösterildi, bu yıl gösterilmedi. Neden olabilir?
Bazı öğretmenler bir yıl önce aday gösterdikleri çocukların yerine bu yıl başka çocuklara fırsat vermeyi tercih eder. Kılavuzda bunu zorunlu kılan ya da yasaklayan bir madde yok; karar öğretmenin ve okul komisyonunun. Düşüncenizi öğretmene güven ve saygı içinde anlatabilirsiniz.
1. sınıfta aday gösterilmedi, sonra şansı var mı?
Evet. Tanılama 1, 2 ve 3. sınıflarda yapılır. Son iki yılın kılavuzlarında, bir yıl aday gösterilmeyen çocuğun sonraki yıl aday gösterilmesini engelleyen bir madde yok. 3. sınıf, son iki yılda aday gösterilebilen son sınıf seviyesiydi.
Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklarda süreç farklı mı?
Total görme ya da işitme yetersizliği veya otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda durum, aday gösterme süresi içinde sağlık kurulu raporu ya da ÇÖZGER ile belgelenir. Veli, öğretmenin yönlendirmesiyle okul yönlendirme komisyonuna dilekçe verir. İl komisyonu bu çocukları tablet uygulamasından muaf tutabilir.
Her yıl kaç çocuk aday gösteriliyor?
ÖERGM'nin açıklamasına göre 2024-2025 sürecinde 561.476 öğrenci aday gösterildi, 55.244'ü bireysel değerlendirmeye geçti.
Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2025-2026 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu (bölüm 2 ve EK-1 Gözlem Formu). 2024-2025 bilgileri o yılın kılavuzundan ve ÖERGM açıklamasından. Canlı yayın: BilsemTeknik YouTube, 30 Eylül 2026.
