BİLSEM için çalışılır mı? Hazırlık doğru mu?

Önce bu 37 saniyeyi izleyin. Bu yazıda anlattıklarımızın özü videoda.

Evet, BİLSEM için çalışılır; ama BİLSEM'i kazanmak için değil, çocuğunuz gelişsin diye. MEB, BİLSEM tanılamasının bir sınav olmadığını ve özel bir hazırlık ya da kurs gerektirmediğini açıkça söylüyor. Bizim görüşümüz de aynı yerde duruyor: BİLSEM süreci, çocuğun düzenli düşünme çalışması yapması için iyi bir fırsat, iyi bir bahane. Günde kısa bir süre, farklı soru tipleriyle ve önce kendi kafasıyla düşünerek yapılan çalışma, sonuç ne olursa olsun ortaokulda, lisede ve hayatın her alanında çocuğun işine yarar.

Son güncelleme: 5 Ekim 2026

Neden "kazanmak için" çalışılmaz?

MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, BİLSEM öğrenci alım süreci için yaptığı açıklamada değerlendirmenin bir sınav olmadığını, bu yüzden "başarmak, kazanmak" gibi ifadelerin bu süreç için geçersiz olduğunu yazıyor. Değerlendirme çocuğun o anki durumuna bakıyor; bir sıralama ya da kontenjan yarışı yok.

Resmî rakamlar da hedefi yalnız sonuca bağlamanın neden yanlış olduğunu gösteriyor. 2024-2025 döneminde 561.476 öğrenci aday gösterildi, bunların 55.244'ü bireysel değerlendirmeye geçti. Yani aday gösterilen çocukların yaklaşık onda biri ikinci aşamaya alındı. Bütün emek yalnız "kazanmak" için harcandıysa, ailelerin çoğu için aylar boşa gitmiş gibi görünür. Oysa doğru yapılan çalışmanın kazancı sonuç belgesinde değil, çocuğun kafasında kalır.

Çocuğunuz üstün yetenekli olabilir ya da olmayabilir. Bu, çalışmanın değerini değiştirmez.

Futbolcu ve antrenman

Futbol oynamayı çok seven, çok da yetenekli bir çocuk düşünün. Hiç antrenman yapmıyor. Yeteneği onu bir yere kadar taşır, sonra orada kalır. Şimdi de takımın ortalama oyuncusunu düşünün. Düzenli ve doğru antrenman yaptıkça maçlarda daha iyi oynar. Antrenman kimseyi bir gecede yıldız yapmaz ama herkesi bugünkünden daha iyi bir oyuncu yapar.

Düşünme de böyle çalışır. İki şekil arasındaki ilişkiyi görmek, bir örüntünün nasıl devam ettiğini bulmak, dikkatini birkaç dakika boyunca tek bir soruda tutmak, aklında bir sırayı korumak: Bunların hepsi çalıştıkça güçlenen becerilerdir. BİLSEM'e hazırlık, çocuğun bu antrenmanı her gün biraz yapması için güzel bir sebep verir.

BİLSEM bir fırsat, bir bahane

Videoda söylenen cümle bu yazının özeti: Çocuğu bu bahaneyle geliştirin. BİLSEM'e girip girmemesi işin özü değil. Her gün kısa bir süre düşünmeye alışan çocuk, bu alışkanlığı ortaokulda yeni derslerle tanışırken, lisede uzun bir problemle uğraşırken ve günlük hayatta bir karar verirken de kullanır. Bu yüzden iyi bir hazırlık, sonucu ne olursa olsun çocuğa kazandırır.

Doğru hazırlık nasıl olur?

Günde kısa süre. 1-3. sınıf için 15-20 dakika yeterli. Çocuk yorulduysa süreyi kısaltmak, uzatmaktan daha doğru.
Düzenli. Haftada bir gün iki saat yerine hafta içi her gün kısa bir çalışma. Düzen, süreden daha çok iş görür.
Çeşitli soru tipleri. Aynı tipi yüz kez çözmek yerine şekil, sayı, sözel mantık, dikkat ve hafıza sorularını karıştırın. Amaç kalıp öğrenmek değil, her yeni soruda baştan düşünmeye başlamak.
Önce kendi düşünsün, sonra çözümü izlesin. Çocuk soruyla bir süre baş başa kalsın. Cevabı bulsa da bulamasa da ardından çözüm videosunu izlesin; neyi farklı yapabileceğini orada görür. Çözümü baştan izlemek soruyu çözmüş gibi hissettirir ama düşündürmez.
Haftada bir deneme. Tablette, soru başına süreyle çözülen bir deneme çocuğun süreye ve ekrana alışmasını sağlar. Sonucu bir not gibi değil, yol gösteren bir işaret gibi okuyun.

Döneme ve sınıfa göre daha ayrıntılı bir plan için BİLSEM'e hazırlık nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Yanlış hazırlık nasıl olur?

Konu ezberi. BİLSEM tanılamasında ezberlenecek bir konu listesi yok. Soru kalıplarını ve cevap tüyolarını ezberleyen çocuk, ilk kez gördüğü soruda yine düşünmek zorunda kalır; ezber orada işe yaramaz.
Canlı ders izletmek. Canlı ders içeren kaynaklardan kesinlikle uzak durun. Çocuğun konuşamadığı, soru soramadığı bir yayın, YouTube'da video izlemekten farksızdır ve zihni pasifleştirir. Nedenlerini BİLSEM hazırlığında canlı ders yazımızda anlattık.
Uzun ve yorucu oturumlar. Saatlerce soru çözdürmek çocuğu bıktırır. Bıkan çocuk düşünmeyi bırakır, tahmin etmeye başlar.
Kazandırma vaadine güvenmek. Yüksek başarı oranı vaat eden kaynakların bu vaadi neden tutamayacağını BİLSEM için hangi uygulama ve kaynak yazımızda MEB rakamlarıyla gösterdik.

Anne baba ne yapmalı?

BİLSEM'i çocuğa bir sınav ya da yarış gibi anlatmayın. "Beynimizi çalıştırıyoruz" demek yeterli.
Sonucu değil emeği konuşun. "Kaç doğru yaptın?" yerine "Seni en çok hangi soru düşündürdü?" diye sorun.
Kardeşiyle ya da başka çocuklarla karşılaştırmayın. Çocuğu yalnız kendi geçen haftasıyla karşılaştırın.
Çalışma saatini sabitleyin ve kısa tutun. Çalışma keyifli bitsin ki çocuk ertesi gün yine istekli olsun.
Sonuç açıklandığında, hangisi olursa olsun, kazanılan alışkanlığı bırakmayın. Antrenman maçtan sonra da sürer.

Sık sorulan sorular

BİLSEM'e hazırlanmak çocuğa zarar verir mi?

Kısa, düzenli ve baskısız yapılan çalışma zarar vermez; çocuğun düşünme alışkanlığını güçlendirir. Zarar, hazırlık sonuca kilitlendiğinde gelir: uzun oturumlar, sürekli karşılaştırma ve "girmezsen olmaz" baskısı çocuğu yorar.

BİLSEM canlı dersleri faydalı mı?

Bizce hayır; hatta olumsuz etkilerini düşünüyor ve gözlemliyoruz. Son yıllarda "Canlı Ders", "BİLSEM Dersi", "BİLSEM Canlı Dersi" gibi adlarla sunulan etkinliklerde çocuk konuşamıyor, soru soramıyor; buna rağmen bunlar pazarlama amacıyla "canlı ders" adı altında satılıyor. BİLSEM süreci ve zekâ gelişimi çocuğun aktif düşünmesini gerektirir; bu dersler ise tam tersine, YouTube'da video izler gibi çocuğu pasifleştirir. Bu yüzden BİLSEM canlı derslerinden uzak durmanızı önemle öneriyoruz. Ayrıntısı: BİLSEM hazırlığında canlı ders neden zararlı?

MEB BİLSEM için hazırlık gerektiğini söylüyor mu?

Hayır. MEB, değerlendirmenin çocuğun mevcut durumuna baktığını ve özel bir hazırlık ya da kurs gerektirmediğini söylüyor. Önerdiğimiz çalışmanın amacı BİLSEM sonucunu değiştirmek değil, çocuğun gelişimi; tabletteki soru biçimine ve süreye yabancı kalmaması da bunun yan kazancı.

Çocuğum BİLSEM'e giremezse hazırlık boşa mı gider?

Hayır. Düzenli düşünme çalışmasının kazancı BİLSEM sonucuna bağlı değil. Dikkatini toplamayı, bir soruda hemen vazgeçmemeyi ve hatasından öğrenmeyi öğrenen çocuk bunun faydasını ortaokulda da lisede de görür.

Çocuğum üstün yetenekli değilse çalışmasının anlamı var mı?

Var. Futboldaki gibi: Antrenman herkesi daha iyi bir oyuncu yapar. Çocuğunuz BİLSEM'e girsin ya da girmesin, düzenli çalışma onu bugünkünden ileri taşır.

BİLSEM için günde kaç dakika çalışmalı?

1-3. sınıf için hafta içi günde 15-20 dakika yeterli. Buna haftada bir deneme eklenebilir. Çocuk isteksiz ya da yorgunsa süreyi kısaltın.

BilsemTeknik'te çalışma düzeni

BilsemTeknik'te paketle hafta içi her gün 20 soruluk bir günlük test, her pazar yeni bir deneme gelir. Her sorunun çözüm videosu ya da animasyonu bulunuyor; çocuk önce kendisi çözer, sonra çözümü izler. Canlı ders yoktur, çocuk kendi hızında çalışır. Uygulamayı App Store ya da Google Play'den indirip ücretsiz hesap açarak ücretsiz denemeyi ve örnek günlük testi çözebilirsiniz.