Desen tamamlama soruları nasıl çözülür? Bu videoda çocuğunuz boşluğa hangi parçanın geleceğini şıklara bakmadan, önce kafasında tamamlayarak bulmayı öğreniyor. Kural bir: Şıklar sonra!
Son güncelleme: 14 Ekim 2026
Videonun özeti
Desen tamamlama sorularında zor olan doğru parçayı bulmak değil, neredeyse doğru olanı ayırt etmektir: yarım adım kaymış, ters dönmüş ya da bir halkası eksik parçalar şıklarda "beni seç" diye bağırır. Çini atölyesinde geçen videoda usta, duvardan düşen karoyu yerine koymadan önce tepsiye değil duvara bakar.
Kafada tamamlamak için beş alet var: çizgi varsa uzat (fırça), desen tekrar ediyorsa bas (mühür), ayna varsa katla (kâğıt), desen değişiyorsa say (cetvel), seçtiğin parçanın dört kenarını yokla (büyüteç). Her aletle bir soru çözülüyor ve şıklardaki tuzaklar adıyla gösteriliyor: açı, yarım adım kayma, kopya yerine ayna, komşu kopyası ve tek kenarı tutmayan parça.
Adım adım yöntem
- Şıklar sonra: önce boşluğa bak, eksik parçayı kafanda tamamla.
- Çizgi varsa uzat: çizgi boşlukta durmaz, kıvrılmaz, dümdüz devam eder.
- Tekrar varsa bas: tekrar eden parçayı bul, mühür gibi boşluğa da bas.
- Ayna varsa katla: aynada her şey ters döner; kopya değil ayna lazım.
- Değişiyorsa say: desen büyüyorsa boşlukta da büyümeye devam eder.
- Seçtiğin parçanın dört kenarını yokla: benziyor mu diye değil, tutuyor mu diye bak.
Şıklardaki tuzaklar
- Açı: çok benzeyen ama çizgisi kenarda kırılan parça.
- Yarım adım kayma: uzaktan aynı, yerine konunca komşularıyla buluşmayan parça.
- Ters dönme ve eksik halka.
- Komşu kopyası: boşluğun yanındaki parçanın aynısı.
- Üç kenarı tutup dördüncüsü tutmayan parça.
Videodan bir soru
Videodaki pul deseninde aynı pul tekrar tekrar basılarak desen yapılmış. Önce tekrar eden pul bulunuyor, sonra mühür gibi boşluğa da basılıyor; alt sıra yarım adım kayarak başladığı için boşluk da öyle doluyor. Şıklarda biri ters dönmüş, birinde bir halka eksik, biri de yarım adım kaymış. Kaymış olan uzaktan aynı görünüyor ama yerine konunca pullar komşularıyla buluşmuyor. Doğrusu, mührün bastığıyla birebir aynı olan.
Video bölümleri
- 00:00 Neredeyse doğru olanı yakala
- 00:50 Ustanın kuralı: Şıklar sonra!
- 01:38 Fırça: Çizgi varsa uzat
- 02:15 Mühür: Tekrar varsa bas
- 03:04 Kâğıt: Ayna varsa katla
- 03:42 Cetvel: Değişiyorsa say
- 04:22 Büyüteç: Dört kenarı yokla
- 04:52 Desenler bitmez, yol aynı
- 05:10 Özet
- 05:28 Sıra sende
- 06:11 Kapanış
Sık sorulan sorular
BİLSEM desen tamamlama soruları nasıl çözülür?
Şıklara bakmadan önce boşluğa giren çizgiler, tekrar eden parça, ayna ya da büyüyen bir düzen aranır ve eksik parça kafada tamamlanır. Sonra şıklar açılır ve seçilen parçanın dört kenarının da komşularıyla buluştuğu yoklanır.
Desen sorularında neden şıklara sonra bakılır?
Şıklarda doğruya çok benzeyen parçalar vardır: yarım adım kaymış, ters dönmüş, bir parçası eksik. Ne aradığını önceden bilen çocuk bunlara kanmaz.
Desen tamamlama sorularında en sık yapılan hata ne?
Benzeyen parçayı seçmek. Parça yerine konduğunda dört kenarın da komşularıyla buluşması gerekir; tek kenar bile tutmuyorsa cevap o değildir.
Desen konu testleri
Desen konu testleri BilsemTeknik uygulamasında, Konu Testleri bölümünde; her sorunun çözüm videosu ya da animasyonu bulunuyor. Çocuğunuz önce kendisi çözer, takıldığı soruda çözümü izler. Uygulamayı ücretsiz indirin.
BİLSEM'de neden konu çalışılmaz, soru tipleri ne işe yarar: BİLSEM'de hangi konular çıkar? Konu çalışılır mı?
Mercek: BİLSEM Soru Tipleri serisinin diğer videoları
- BİLSEM Matris Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım
- BİLSEM Benzeşim Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım
- BİLSEM Örüntü Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım
- BİLSEM Küp Döndürme Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım
- BİLSEM Perspektif ve Küp Görünüm Soruları Nasıl Çözülür?
- BİLSEM Küp Sayma Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım
Videonun tam metni
Şu balığa bak! Rengârenk, kocaman bir çini balık.
Tarçın! Yine mi?
Neyse… Buraya hangi karo gelecek?
Bu çok kolay. Gözü eksik! İşte bu.
Ama Tarçın'ın gözü şimdi pullarda…
Peki ya şimdi? Dördü de pul. Dördü de mavi. Dördü de… aynı mı?
Değil. Biri yarım adım kaymış. Biri ters dönmüş. Birinde bir halka eksik. Yalnızca biri tutuyor.
Desen sorusunda zor olan, bulmak değil. Neredeyse doğru olanı yakalamak!
Bunu birazdan birlikte çözeceğiz. Ama önce, ustanın bir numaralı kuralı.
Duvardan bir karo düşünce usta ne yapar, biliyor musun?
Hemen tepsiye bakmaz. Önce duvara bakar.
Çünkü şıklar konuşur! Hepsi "beni seç, beni seç" der. Neredeyse doğru olan da en yüksek sesle bağırır.
O yüzden kural bir: Şıklar sonra!
Önce boşluğa bak. Desen ne yapıyor? Burada kocaman bir halka var.
Halka boşlukta da devam eder. Kafanda tamamla… Şuradan girer, şuradan çıkar.
Şimdi şıkları açabilirsin.
Gördün mü? Aradığını bildiğin için hemen buldun. Öbürleri seni kandıramadı bile!
Peki kafanda nasıl tamamlayacaksın? Ustanın çantasında beş alet var. Hadi tek tek deneyelim.
Birinci alet: fırça. Çizgi varsa, uzat!
Şıklar sonra. Önce boşluğa giren çizgilere bak.
Kırmızı çizgi soldan giriyor. Uzatalım… Mavi çizgi aşağıdan giriyor. Onu da uzatalım…
Çizgi boşlukta durmaz, kıvrılmaz. Dümdüz yoluna devam eder. Bak, tam burada kesişiyorlar.
Şimdi şıklar.
Şuna bak, çok benziyor. Ama kırmızı çizgi biraz daha dik. Yerine koyunca… kenarda kırılıyor!
Bu tuzağın adı: açı. Doğrusu bu! Her çizgi, girdiği yerden dümdüz çıkıyor.
İkinci alet: mühür. Desen tekrar ediyorsa, bas!
Balığın pullarını hatırladın mı? Şimdi çözme zamanı.
Bu desen, aynı pul tekrar tekrar basılarak yapılmış. Önce tekrar eden parçayı bul. İşte bir pul.
Şimdi mühür gibi bas. Tak, tak, tak… Boşluğa gelince de durma. Tak!
Alt sıra yarım adım kayarak başlıyor. Tak, tak, tak!
Boşluk doldu bile. Şıklar!
Bu ters dönmüş: pullar öbür yöne bakıyor. Bunda bir halka eksik.
Ya bu? En sinsi tuzak bu. Yarım adım kaymış.
Uzaktan bakınca aynı. Ama yerine koyunca, pullar komşularıyla buluşmuyor.
Doğrusu bu! Mührün bastığıyla birebir aynı.
Üçüncü alet: kâğıt. Ayna varsa, katla!
Bu kelebeğin kanatlarına bak: sağdaki, soldakinin aynadaki hâli. Ortadan katlarsan, iki kanat üst üste biner.
Hadi katlayalım…
Soldaki kıvrım, sağa geçerken ters döndü. Boşluğa gelecek parça da ters dönmüş olmalı.
Şıklar!
Şuna dikkat. Bu, soldakinin tıpatıp aynısı. Ama yerine koyunca kıvrım yanlış yöne bakıyor.
Aynada her şey ters döner. Kopya değil, ayna lazım!
Kelebek de onayladı.
Dördüncü alet: cetvel. Desen değişiyorsa, say!
Şu kulelere bak. Birinci kule şu kadar. İkincisi biraz daha uzun. Üçüncüsü, biraz daha…
Her kule, bir öncekinden bir basamak uzun. Renkler de sırayla geliyor: mavi, kırmızı, sarı… mavi, kırmızı…
Demek ki boşluktaki kule hem bir öncekinden uzun olmalı, hem de sarı!
Şıklar!
Bu, yanındaki kulenin aynısı. Tuzağın adı: komşu kopyası. Bunun boyu doğru, ama rengi yanlış.
Desen boşlukta durmaz. Büyüyorsa, boşlukta da büyümeye devam eder!
Beşinci alet: büyüteç. Karoyu yerine koy, dört kenarını yokla!
Bu örgü desen çok karışık. Şuna bir bakalım, uyuyor gibi… Yoklayalım.
Üst kenar… tutuyor. Sağ kenar… tutuyor. Alt kenar… tutuyor.
Sol kenar… Burada bir şerit kopmuş!
Üç kenar tuttu diye sevinme. Dördü de tutmalı. Bir kenar bile tutmuyorsa, o değil!
Şimdi şunu deneyelim… Dört kenar da tamam. İşte bu!
Desenler bitmez: zikzaklar, dalgalar, benekler, örgüler…
Boşluk bazen kare olur, bazen yuvarlak, bazen ev gibi. Desen bazen bir küpün üstünde bile durur.
Hepsini ezberlemek mi? İmkânsız. Ama gerek de yok. Çünkü yol hep aynı.
Şıklar sonra! Önce kafanda tamamla.
Çizgi varsa, uzat. Tekrar varsa, bas. Ayna varsa, katla. Değişiyorsa, say.
Sonra şıkları aç. Seçtiğinin dört kenarını yokla.
Benziyor mu diye değil… tutuyor mu diye bak!
Şimdi sıra sende. Bak, Tarçın yine iş başında!
Şıklar kapalı. Önce kafanda tamamla. İstersen videoyu durdur, düşün.
Zikzak hep aynı hizada inip çıkıyor. Bas bakalım: tak, tak, tak…
Boşlukta bir tepe var, tam ortada. Şimdi şıklar! Hangisi?
Bu kaymış: tepe kenara gitmiş. Bu ters: tepe aşağı bakıyor. Bunda bir şerit eksik.
Doğrusu bu! Dört kenarı da tutuyor.
Bulduysan, artık sen de bir desen ustasısın!
Desen soruları, BilsemTeknik'te seni bekliyor. Takılırsan çözüm videolarına bak.
Ve unutma: Şıklar sonra!
Tarçın! Hadi, sen de başla!