BİLSEM Örüntü Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım

Kırmızı, mavi, kırmızı, mavi… Sırada ne var?

Kolay! Kırmızı!

Bir boncuk, iki boncuk, üç boncuk… Sırada ne var?

Dört!

Ok yukarı, sağa, aşağı… Sırada ne var?

Sola!

Peki ya bu? Hımm. Bu biraz düşündürür.

İşte örüntü! Kutular bir sıraya dizilmiş, her biri bir adım atıyor. Senin işin, o adımı bulmak.

Ama bir sır vereyim: örüntünün ezberlenecek bir listesi yok. Her soruda adım başka.

Bir yıldız köşeden köşeye gidiyor, bir ok dönüyor, bazen iki şey birden değişiyor.

Ezber burada işe yaramaz. Ama bakmanın bir yolu var. Hadi, birlikte bakalım:

Adımı bul!

Bu, Tık. Tık bir metronom. En sevdiği şey tekrar etmek: tik, tak, tik, tak.

Tık her soruda aynı hamleyi yapar. Sondaki kutuya bakar, onu daha önce nerede gördüğünü bulur, ondan sonra ne geldiyse onu koyar.

Bu diziye bakalım. Sonda mavi kare var. Daha önce nerede vardı? İkinci kutuda. Ondan sonra ne gelmiş? Sarı üçgen.

Tuttu! Aferin Tık.

Şimdi bu diziye. Sonda dört nokta var. Tık dört noktayı daha önce hiç görmemiş. Ne yapsın? Sondakini kopyalıyor!

Dıııt! Olmadı Tık.

Çünkü bu dizi başa dönmüyor, ilerliyor! Her kutuda bir nokta ekleniyor. Sıradaki, beş nokta.

İşte her örüntüde ilk soru: Bu dizi başa mı dönüyor, yoksa ilerliyor mu?

Başa dönüyorsa ritmini sayarız. İlerliyorsa adımını buluruz. Hadi ikisine de bakalım.

Başa dönen dizi bir şarkı gibidir. Bir ritmi vardır, o ritim tekrar eder.

Şuna bak. Yıldız, yıldız, kalp… Renkleri tek tek saymayalım. Ritmini söyleyelim:

Aynı, aynı, farklı! Aynı, aynı, farklı! Aynı…

Ritim üç vuruş. Boşluk, ritmin ikinci vuruşunda. İkinci vuruşta ne var? Yıldız!

Bu ritim daha uzun: yukarı, yukarı, sağ, aşağı. Dört vuruş!

Boşluk nerede? Ritmin tam başında. Baştan say: bir, iki, üç, dört… bir! Birinci vuruş: yukarı.

Burada çok kişi takılır, çünkü ritmin uzunluğunu bulmadan boşluğa bakar. Önce ritmi bul, sonra say.

Bir tane daha, hızlıca: bir, iki, üç… bir, iki, üç… İkinci vuruş: turuncu daire!

Şimdi ilerleyen diziler. Bunlar başa dönmez; her kutuda bir şey olur.

Sırrı şu: iki komşu kutuya bak. Aralarında ne oldu?

Beş boncuktan dört boncuğa… bir boncuk gitti. Dörtten üçe… yine bir. Adım: bir boncuk eksil.

Son kutuda iki boncuk var. Bir adım daha at: bir boncuk!

Şıklarda iki boncuk da var. O, sondaki kutunun kopyası. Kopya değil, adım!

Bu bir altıgen. Her adımda bir dilim boyanıyor. Ama yalnız kaç tane diye bakma: nereye?

Dilimler saat yönünde ilerliyor. Sıradaki dilim, şurası. Beş dilim, doğru yerde!

Şu şık da beş dilim ama yeri yanlış. Sayısı tuttu, yeri tutmadı. Yarım kural!

Son bir tane: iki yıldız, dört yıldız, altı yıldız… Adım bir değil, iki! Sırada sekiz yıldız.

Bazen bir şey yerinden oynar. O zaman sor: Nereye gitti?

Yıldız sol üstte. Sonra sağ üstte. Sonra sağ altta. Parmağınla takip et: her adımda bir köşe, saat yönünde.

Son kutuda yine sol üstte. Bir köşe daha: sağ üst!

Şıklarda sağ alt da var: o, iki köşe gitmiş. Sol alt da var: o, ters yöne gitmiş. Adımı tam bir kez at.

Dönen şekillerde de aynı soru: Ne kadar döndü? Okun ucunu takip et.

Yukarı, çapraz, sağa, çapraz… Her adımda sekizde bir tur. Sıradaki: aşağı!

Şimdi şu kare. Bir hücre değil, iki hücre atlıyor! Adımın boyunu da say. Sıradaki: sağ alt köşe.

Baştaki o zor soruyu hatırladın mı? Şimdi çözme zamanı.

Önce kolayından başlayalım. Kırmızı top her adımda bir aşağı iniyor. En alta geldi… Şimdi ne olacak?

Yok olmaz, dışarı da düşmez. En üste geri döner! Sona gelince başa döner.

Şimdi zor soruya dön. İki üçgen her adımda bir aşağı kayıyor. En alttaki üçgen… en üste geçiyor!

Bir adım daha: üçgenler tepeye döndü. Bak, cevap ilk kutunun aynısı! Dizi bir tur atıp başa döndü.

Bu, örüntünün en sinsi hilesi. Artık sen de biliyorsun.

Bazen iki şey aynı anda değişir. Sanki iki çalgı birlikte çalıyor.

Şekil: daire, kare, üçgen. Renk: sarı, mor. İkisine birden bakarsan kafan karışır.

Önce yalnız şekli dinle: daire, kare, üçgen, daire, kare… sıradaki üçgen!

Şimdi yalnız rengi: sarı, mor, sarı, mor, sarı… sıradaki mor!

İkisini birleştir: mor üçgen!

Sarı üçgene bak: şekli tuttu, rengi tutmadı. Yarım kural. Her özelliği ayrı ayrı yokla.

Bu ok da iki iş yapıyor: dönüyor, bir de bir dolu bir boş geliyor. Önce dönüşe bak: sağa. Sonra içine: boş. Sağa bakan, içi boş ok!

Bazı dizilerde iki dizi iç içe saklanır.

Komşulara bakınca hiçbir şey tutmuyor mu? Bir atla! Birinci, üçüncü, beşinci kutu bir dizi; ikinci, dördüncü, altıncı başka bir dizi.

Teklerde yıldız köşe köşe dönüyor. Boşluk yedinci kutuda, yani teklerde. Sıradaki köşe: sol alt!

Boşluk ortadaysa iki yandan bak. Soldan: bir, iki… Sağdan: beş, dört… İkisi de üç diyor!

Bir son hamle, en önemlisi: seçtiğin şıkkı yerine koy ve diziyi baştan çal.

Kural her kutuda tutuyorsa ritim akar. Bir yerde tutmuyorsa… dıt! Orada bir şey yanlış.

Şıklar seni üç tuzakla bekler. Kopya: sondaki kutunun aynısı. Yarım kural: bir şeyi tutturup ötekini kaçıran. Bir de ters yön ya da fazla adım.

Hiçbiri seni kandıramaz, çünkü sen önce diziye bakarsın, şıklara sonra.

Şimdi sıra sende! Her soruda Tık dört kez vuracak. Sen o sürede adımı bul. İstersen videoyu durdur.

Ritmini say: bir, iki, iki… Sıradaki mavi!

Ne oldu? Her kutuda bir kenar çiziliyor. Kare tamamlanıyor!

Ne kadar döndü? Her adımda çeyrek tur. Ay şimdi yukarı bakıyor!

Sona gelince? Başa döner! Nokta en başta.

Özellik özellik bak: sayı hep bir fazla, renk bir kırmızı bir mavi. Beş kırmızı kalp!

Ve sonuncusu…

Bir atla! Teklerde üçgen büyüyor, çiftlerde yarım daire dönüyor. Boşluk çiftlerde: dolu yarısı aşağıda!

Gördün mü? Örüntünün ezberlenecek bir listesi yok. Her soruda adım yeniden bulunur.

Ama hepsine aynı gözle bakarsın: Başa mı dönüyor, ilerliyor mu? Ritmini say ya da adımını bul. Yerine koy, baştan çal.

Ne kadar çok soru çözersen, gözün adımı o kadar hızlı yakalar. Takılırsan çözüm videolarına bak.

Hadi, Konu Testleri'nde sıra sende. Adımı bul!