BİLSEM Matris Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım

Şuna bir bak. Dokuz kutu var… ve biri boş. Buna matris diyoruz.

Sana bir şey sorayım. Matris… bir konu mu?

Hani okulda toplama bir konu, değil mi? Kuralını öğrenirsin, tamam, bitti. Matrisi de öyle sanıyoruz.

Ama… hiç de öyle değil!

Biz matris sorularını avucumuzun içi gibi biliriz. Kolayını da, zorunu da, en sinsisini de.

Ve sana şunu rahatça söyleyebiliriz: Her birinin içinde başka bir kural saklanıyor. Hepsini ders gibi ezberlemeye kalksan… bitmez!

O yüzden bugün sana kural ezberletmeyeceğim. Sana bakmayı göstereceğim. Hazır mısın?

Önce şunu bil: Zekâ sorularında konu yok. Matris, gölge, örüntü, katlama… Bunlar konu değil, sadece soru tipi. Yani sorunun kılığı kıyafeti.

Bugün matris kılığında gelir, yarın gölge kılığında. Ama içinde hep aynı iş var: bakmak, görmek, düşünmek.

Hatta kural ezberlemek bazen zarar bile verir. Neden mi? Ezberlediğin kurala benzeyen bir şey görünce, bakmadan "Hah, bu o!" dersin. Ve… yanılırsın.

Sana lazım olan ezber değil. Özgür bir kafa! Kutulara bakıp aradaki ilişkiyi görebilen bir kafa.

Peki nasıl bakacağız? Üç alışkanlık var, hepsi bu kadar.

Bir: Önce şıklara değil, kutulara bak. Şıklar seni acele ettirir.

İki: Bir kutudan ötekine geçerken ne değişiyor, ne değişmiyor, onu bul. Şekil mi, renk mi, yön mü, sayı mı?

Üç, en önemlisi bu: Bulduğun kuralı öteki satırda dene. Tutuyorsa süper! Tutmuyorsa o bir kural değil… uydurma.

Hadi bakalım! Aynı tepsi, bir sürü farklı kural. Bakalım kaçını yakalayacaksın?

Birinci kural. Daire, üçgen, yıldız. Her satırda her biri bir kez var. Son satırda kim eksik? Daire! Bu ısınma turuydu.

İkinci: Burada şekil kendi bildiğini okuyor, renk kendi bildiğini. Dıştaki şekil her satırda bir kez, içteki rengin de ayrı bir düzeni var. İkisini ayrı ayrı takip et.

Üçüncü: Bir bilye, iki bilye, üç bilye. Her kutuda bir tane artıyor. Kolay, değil mi? Ama bunu ezberleyen, sonraki soruda boşuna bilye sayar.

Dördüncü: Şimdi satıra bakma, yukarıdan aşağı bak! Her sütunda şekil aynı, aşağı indikçe büyüyor. Kural bu sefer sütunda saklanmış.

Beşinci: Birinci kutuyla üçüncü kutu ikiz! Ortada başka bir şey var. Dama tahtası gibi: bir o, bir bu, bir o.

Altıncı: Birinci kutuyu al, ikincinin üstüne koy… hop! Üçüncü kutu çıktı! Toplama gibi, ama sayılarla değil, parçalarla.

Yedinci kural biraz sinsi. Yine üst üste koyuyoruz ama ikisinde de olan parça… puf! Siliniyor. Sadece birinde olan kalıyor.

Sekizinci: Kutulara tek tek bakarsan hiçbir şey anlamazsın. Çünkü bunlar tek bir büyük resmin parçaları! Hadi aradaki duvarları kaldıralım… Gördün müüü? Çizgiler bir kutudan ötekine geçiyor.

Dokuzuncu: Şekil her kutuda çeyrek tur dönüyor. Saat yönünde: tık, tık, tık!

Onuncu: Bu sefer dönen bir şey yok. Bilye kutunun köşelerinde geziyor. Köşe köşe, tıpış tıpış.

On birinci: Ayna! Sağdaki kutu, soldakinin aynadaki hâli. Ama dikkat: Dönmekle aynalanmak aynı şey değil. Bak, döndürünce… olmadı! En zor sorulardaki tuzak tam da burada saklanır.

On ikinci kurala geldik. Turuncu parça saat yönünde dönüyor… ama siyah bilye tam tersine gidiyor! İki şey, iki ayrı yön. İkisini aynı anda takip etmen lazım.

On üçüncü: Ok dönüyor, ama hızlanarak! Önce sekizde bir tur, sonra çeyrek tur. İkinci adım, birincinin iki katı. Başım döndü!

Ve on dördüncü, en zoru: Köşedeki noktanın rengi sana yönü söylüyor. Siyahsa saat yönünde, beyazsa tersine, griyse yarım tur. Yani kural kutunun içinde yazıyor… ama gizli!

Ve daha niceleri… Dıştaki şekil bir kurala, içteki başka bir kurala uyar. Daireler toplanır, kareler çıkarılır. Toplar çevrede yarışır…

Saymaya devam etsek sabah olur! Bunları ezberlemeye kalksan… bitmez ki. Yarın biri yepyenisini bulur.

Şimdi gelelim en sevdiğim kısma: uydurmak!

Şu tepsiye bak. Bir çocuk ilk satıra bakıyor: daire, üçgen, yıldız. "Hah!" diyor, "köşe sayısı artıyor! Sıfır, üç, beş." Çok akıllıca, değil mi? İlk satırda tutuyor.

Ama ikinci satıra bak: yıldız, daire, üçgen. Köşe sayısı artmıyor ki! Kural çöktü. Demek ki o bir kural değildi… uydurmaydı.

Uydurmak çok kolay. Beynimiz bir şey bulunca hemen sevinir, "Buldum!" der. Asıl marifet, bulduğunu öteki satırda yakalamak.

Bir sır daha vereyim. Şıklar da senin uydurmanı bekler. Biri "ikisi de saat yönünde dönüyor" derse… tam onun için hazırlanmış bir şık vardır. İyi bir soruda her yanlış şık, bir hatanın cevabıdır.

Bak, sana on dört farklı bakış açısı gösterdik. Ama asla unutma: Binlerce farklı kural olabilir, her gün yenisi türetilebilir.

O yüzden bu videoda öğrendiklerini ezberleme. Hatırlamaya bile çalışma.

Önemli olan; her bir kareyi, her bir satırı, her bir sütunu, hatta gerekirse bütün tabloyu… tek tek, uydurmadan, atlamadan anlamlandırmak.

Bunu yaparsan, en zor soruları bile zaten yaparsın.

Bütün tabloyu mu? Evet! Bak, şu soruya birlikte bakalım.

Satıra bakıyoruz. Bayrak, ok, L harfi… Şöyle mi? Değil. Böyle mi? Hmm… ikinci satırda tutmuyor.

Sütuna bakalım… Yok. Çaprazdan? O da yok.

Eee? Kural bulamadık mı? Yapamayacak mıyız bu soruyu?

Tabii ki hayııır!

Yapmamız gereken, sıfırdan bakmak. Bambaşka bir yerden bakmak. İkna olana kadar bunu hep yapacağız.

Bu soruda hiç kural bulamadık diyelim. Hadi bütününe bakalım. Tepsiyi ters düz edelim… ne olacak?

Bak! Gördün müüü? Tepsi döndü ama resim hiç değişmedi! Demek ki boş kutuya, bayrağın baş aşağı hâli gelecek.

Bambaşka bir kural daha!

Ezber yok! Düşün, atma, atlama… kuralı bulacaksın!

Anlaştık mı? Konu diye düşünmek yok. Konu çalışmak yok!

Ne yapacaksın, biliyor musun?

BilsemTeknik'te binlerce soru çözeceksin! Günlük testlerle, denemelerle, kapışmalarla…

Her bir soru için düşüneceksiiin, düşüneceksiiin… Ezberlemeden, atmadan, atlamadan düşüneceksin.

Bulamadın mı? Yanıldın mı? Hiç üzülmeyeceksin. Hatta sevineceksin!

Çünküüü… daha iyi olmak için bir fırsatın var demek bu! Yapamadığın bir şeyi yapabileceksin, göremediğin bir şeyi göreceksin!

Çünkü çözüm videon burada olacak!

Yani… ezber yok!

BilsemTeknik'te bir sürü harika, çok çeşitli soru ve çözüm videosu var! Hadi başla!