BİLSEM Küp Döndürme Soruları Nasıl Çözülür? Videolu Anlatım

Soldaki sağa geçiyor. Yeşil sağa… mavi sağa… sarı sağa… Sırada ne var?

Kolay! Turuncu sağa!

Bu küpte sağdaki üste çıkıyor. Ortada ne var?

Mavi üstte!

Bunda da soldaki üste çıkıyor. Dördüncü kutuda?

Turuncu üstte!

Peki ya bu? Hımm. Bu küp bir yana yatıyor, bir takla atıyor…

İşte küp döndürme! Küp kutudan kutuya bir kez döner. Senin işin, nasıl döndüğünü bulmak.

İlk başta herkese zor gelir. Ama bakmayı öğrendikçe kolaylaşır.

Küpü kafanda bir kerede çevirmeye çalışma. Hadi, birlikte bakalım:

Sahne sahne çevir!

Küpün altı yüzü var. Her kutuda üçünü görürsün: üstte, solda, sağda.

Öbür üçü saklıdır: altta ve arkada. Görmesen de oradalar.

Renkler küpün dışına yapışık çıkartmalar gibi. Küpü istediğin gibi çevirebilirsin, ama ters yüz edemezsin.

Her rengin bir karşısı var. Karşı karşıya iki renk hiçbir zaman birlikte görünmez. Aklında tut!

Bu eldivenler senin ellerin. Sen de elini kaldır, küpü tutuyormuş gibi yap. Küp dönünce sen de aynı yöne çevir.

Küp dönerken bir yüzü hep yerinde kalır. Hangi renk yerinde kaldı?

Üstteki turuncu! Çivi gibi. Üst kalınca küp topaç gibi döner. Burada renkler sola kayıyor.

Ya burada?

Soldaki mor! Sol kalınca küp takla atar. Burada üstteki sağa iniyor.

Ve burada?

Sağdaki mavi! Sağ kalınca küp yana yatar. Burada üstteki sola iniyor.

Topaç, takla, yatış. Hangisi olduğunu çivi söyler. Ama her biri iki yöne dönebilir. Yönü, bir rengin nereye gittiğine bakarak bulursun.

Her dönüşte dört şey olur: biri kalır, biri kayar, biri saklanır, boşalan yere arkadan yenisi gelir.

Peki boşluğu nasıl bulursun? Önce boşluğu bırak, boşluksuz yere bak. Üç, dört, beş yan yana: aralarında boşluk yok. Kuralı buradan anlarsın.

Önce sabiti bul: hangi renk hiç yer değiştirmiyor? Mor! Hep solda. Çiviyi oraya sapla.

Şimdi ötekilere bak. Üstteki sarı, sağa iniyor. Üste de arkadan yenisi geliyor: mavi.

Dörtten beşe de aynı: mavi sağa iner, üste yeşil gelir. Kural belli: takla, üstteki sağa iner!

Şimdi boşluğa dön. Birden ikiye: mor çivi, yerinde kalır. Üstteki yeşil sağa iner.

Üste arkadan biri gelir. Hangisi? Önceki kutu bunu bilemez. Sonraki kutuya bak: sağdaki turuncu, az önce üstteydi.

Turuncu üstte, mor solda, yeşil sağda!

Dikkat: bazı sorularda çivi her adımda değişir. Onlara birazdan bakacağız.

Soru bu: üçüncü kutu eksik, hangisi gelir? Şıklar da bunlar. Ama önce şıklara bakmayız: kuralı buluruz.

Birinci ile ikinci kutuyu karşılaştır. Hangi renk aynı yerde? Sarı, ikisinde de üstte: çivi o, topaç. Soldaki kırmızı nereye gitti? İkincide sağda: sağa!

Sağdaki mavi? Arkaya saklandı. Sola da arkadan yeni bir renk geldi: yeşil.

Kural hep aynı mı? Dörtle beşe bak: sarı yine üstte, mavi soldan sağa geçmiş. Evet! O zaman ikiden üçe de: soldaki yeşil sağa geçer. Sola arkadan biri gelecek. Hangisi?

Sonraki kutuya bak: sağdaki mor, az önce soldaydı.

Sarı üstte, mor solda, yeşil sağda!

Şimdi şıklara dön. Bu şıkta kırmızı sola geçmiş: küp ters yöne dönmüş. Renkler sağa kayıyordu!

Bu soruda boşluk ikincide. Kuralı boşluksuz yerden bul: üç ile dörde bak.

Yeşil ikisinde de solda: çivi o. Sağdaki turuncu üste çıkmış: takla, ama bu kez öbür yöne! Dörtten beşe de aynı: sağdaki mor üste çıkmış.

Şimdi aynısını birinciye yap: yeşil çivi. Sağdaki mavi nereye gider?

Üste! Sağa da alttan biri gelir. Hangisi?

Sonraki kutuya bak: orada üstteki sarı, az önce sağdaydı. Mavi üstte, yeşil solda, sarı sağda!

Şimdi en önemli kural. Bir kutudan ötekine her geçişe sahne diyoruz. Soru bu: ikinci kutu eksik. Şıklar da burada. Ama sahne sahne söyle, şıklara sonra bak.

Boşluk ikincide. Kuralı boşluksuz yerden bul: üç ile dörde bak. Mor ikisinde de sağda: çivi o. Üstteki yeşil sola inmiş: yatış. Dörtten beşe de aynı: üstteki sarı sola inmiş.

Şimdi birden ikiye aynısını yap: mor çivi, üstteki kırmızı sola iner. Üste arkadan yeni bir renk gelir. Hangisi?

Sonraki kutuya bak! Üçüncü kutuda soldaki turuncu, az önce üstteydi.

Turuncu üstte, kırmızı solda, mor sağda!

İkiden üçe: turuncu sola indi, üste yeşil geldi. Üçten dörde: yeşil sola indi, üste sarı geldi. Dörtten beşe: sarı sola indi, üste kırmızı geldi.

Her sahne tuttu!

Şimdi şıklara dön. Bu şık bir sahneyi atlamış: o zaten üçüncü kutu.

Birle ikiye bak: turuncu ikisinde de üstte, çivi o. Yeşil birincide sağda, ikincide solda: sola geçmiş.

İkiden üçe mavi sola, üçten dörde kırmızı sola. Hep aynı! O zaman dörtten beşe de mor sola geçer.

Tur tamam! Beşinci kutu birinciyle aynı.

Hep aynı yöne, hep bir adım dönen küp, dört adımda başa döner.

Bunu bilmek güzel. Ama ezberleme! Ezber seni atlamaya iter.

Burada bir ile beş aynı. Aceleci biri der ki: ortadaki de onlar gibidir!

Dıııt! Sahne sahne bakalım. Birle ikiye: yeşil ikisinde de solda, çivi o. Üstteki turuncu sağa inmiş. Dörtten beşe de öyle: üstteki kırmızı sağa inmiş. O zaman ikiden üçe: üstteki mavi sağa iner. Üste geleni sonraki kutu söyler: sarı. Üçüncü kutu: sarı üstte, yeşil solda, mavi sağda.

Bir tuzak daha: bir ile beş aynı, o zaman iki ile dört de aynıdır sanmak. Hayır! Küp geri dönmüyor, hep ileri gidiyor.

Doğrusunu bulalım: üç ile dörde bak. Turuncu ikisinde de sağda: çivi o. Soldaki kırmızı üste çıkmış. Dörtten beşe de öyle: soldaki mavi üste çıkmış. O zaman birden ikiye: soldaki sarı üste çıkar. Sola geleni sonraki kutu söyler: mor! İkinci kutu: sarı üstte, mor solda, turuncu sağda. Dördüncüye hiç benzemiyor!

Unutma: bir ile beş aynı olsa bile, ortadakiler farklıdır. Boşluğu hep sahne sahne bul.

Bazı zor sorularda küp bir sağa döner, bir aşağı. Sahne sahne söyleyelim.

Birle ikiye bak: mor ikisinde de üstte, çivi o: topaç. Turuncu soldan sağa geçmiş: sağa!

İkiden üçe göremeyiz, üçüncü boş. Dörtle beşe bak: sarı ikisinde de solda, çivi o: takla. Üstteki yeşil sağa inmiş: aşağı!

Demek ki bir sağa, bir aşağı. O zaman ikiden üçe aşağı: soldaki kırmızı çivi, üstteki mor sağa iner. Üste arkadan biri gelir. Hangisi?

Sonraki kutuya bak: üçten dörde sağa döner, üst yerinde kalır. Dördüncüde üstte yeşil var.

Yeşil üstte, kırmızı solda, mor sağda! Kontrol: üçüncüde soldaki kırmızı, dördüncüde sağda. Sıra tuttu!

Açılıştaki soruyu hatırladın mı? Beşinci kutu eksik, şıklar da bunlar. Önce kuralı bulalım.

Birle ikiye bak: turuncu ikisinde de sağda, çivi o. Soldaki sarı üste çıkmış: yatış.

İki ile üçe bak: mor ikisinde de solda, çivi o. Üstteki sarı sağa inmiş: takla.

Üç ile dörde: sarı ikisinde de sağda, çivi o. Soldaki mor üste çıkmış: yine yatış. Dörtten beşe?

Sıra taklada! İkiden üçe nasıl taklaysa öyle: soldaki turuncu kalır, üstteki mor sağa iner.

Bak: beşinci kutu birinciyle aynı değil! Ezberle birinciyi kopyalasaydın… Dıııt!

Şimdi şıklara dön. Üstteki rengi hiç görmedik. Sorun değil: turuncu solda, mor sağda. Bunu tutan tek şık bu.

Boşluk baştaysa geriye çevir: hareketin tersini yap.

Önce kuralı bul: iki ile üçe bak. Mavi ikisinde de üstte, çivi o. Sarı sağdan sola geçmiş: renkler sola kayıyor.

Geriye giderken sağa kayar. İkinci kutuda solda olan kırmızı, birinci kutuda sağdaydı.

Beşinciye de bak. Üçten dörde, dörtten beşe de mavi üstte, renkler sola kayıyor: hep aynı yön, hep bir adım. O zaman birinci, beşinciyle aynı.

Boşluk ortadaysa iki yandan gel. Önce kuralı bul: birle ikiye bak. Mor ikisinde de solda, çivi o. Üstteki turuncu sağa inmiş: takla. Dörtten beşe de öyle: üstteki sarı sağa inmiş.

Soldan ileri: üstteki kırmızı sağa iner.

Sağdan geri: dördüncü kutuda sağdaki mavi, az önce üstteydi.

İkisi aynı kutuda buluşuyor: mavi üstte, mor solda, kırmızı sağda!

Önce cevabı kafanda kur. Birle ikiye bak: mavi ikisinde de üstte, çivi o. Soldaki turuncu sağa geçmiş. İkiden üçe de öyle: soldaki mor sağa geçmiş. O zaman üçten dörde: soldaki kırmızı sağa geçer. Sola geleni sonraki kutu söyler: sarı.

Cevap kafanda hazır: mavi üstte, sarı solda, kırmızı sağda. Şimdi şıklara bak. Şıklarda üç tuzak bekler.

Birincisi ayna. Renkler doğru, ama yerleri ters! Sarı solda olacaktı, burada sağda.

Bu aynadaki küp. Gerçek küp ters yüz olamaz. Renklere değil, yerlerine bak: üstte ne, solda ne, sağda ne?

İkincisi: sarı ile mor birlikte görünüyor. Kutulara bak: sarı varken mor yok, mor varken sarı yok. Çünkü onlar karşı karşıya! Karşı yüzler asla birlikte görünmez.

Üçüncüsü: bu, ikinci kutunun aynısı. Küp geri dönmüyor, hep ileri gidiyor.

Seçtiğin şıkkı boşluğa koy ve baştan oynat. Her sahne bulduğun kurala uyuyor mu?

Uyuyorsa tamam!

Sıra sende! Her soruda biraz düşünme zamanın var. İstersen videoyu durdur.

Sarı her kutuda sağda: çivi o. Üçten dörde bak: soldaki turuncu üste çıkmış. Dörtten beşe de öyle: soldaki kırmızı üste çıkmış. O zaman birden ikiye: soldaki mor üste çıkar. Sola geleni sonraki kutu söyler: yeşil!

Kırmızı her kutuda üstte: çivi o. Birle ikiye bak: sağdaki mavi sola geçmiş. İkiden üçe de öyle: sağdaki turuncu sola geçmiş. O zaman üçten dörde: sağdaki sarı sola geçer. Sağa geleni sonraki kutu söyler: mor! Aynaya dikkat!

Kırmızı her kutuda solda: çivi o. Birle ikiye bak: sağdaki mavi üste çıkmış. Sonra mor, sonra sarı: hep sağdaki üste çıkıyor. O zaman dörtten beşe: sağdaki yeşil üste çıkar. Hep aynı yön, hep bir adım: tur tamam, beşinci birinciyle aynı.

Yeşil her kutuda üstte: çivi o. İkiyle üçe bak: soldaki mavi sağa geçmiş. Sonra turuncu, sonra kırmızı: renkler hep sağa kayıyor. Boşluk başta: geriye çevir. İkinci kutuda sağdaki mor, birinci kutuda soldaydı. Hep aynı yön, hep bir adım: birinci, beşinciyle aynı. Kırmızı sağda!

Karışık! Birle ikiye: yeşil üstte kalmış, topaç. Sağdaki mavi sola geçmiş. İkiyle üçe: mavi solda kalmış, takla. Üstteki yeşil sağa inmiş. Üçle dörde yine topaç: sağdaki yeşil sola geçmiş. Dörtten beşe sıra taklada: soldaki yeşil kalır, üstteki turuncu sağa iner. Yeşil solda, turuncu sağda: tek şık bu. Beşinci, birinciye benzemez!

Ve sonuncusu.

Kırmızı her kutuda sağda: çivi o. Birle ikiye bak: üstteki turuncu sola inmiş. Dörtten beşe de öyle: üstteki yeşil sola inmiş. O zaman ikiden üçe: üstteki mor sola iner. Üste geleni sonraki kutu söyler: sarı! Birinciyi kopyalamak yok!

Hangi renk çivi gibi kaldı? Kim nereye kaydı? Yeni geleni sonraki kutu söyler. Sahne sahne söyle, şıklara sonra bak.

Şimdi elini indir. Aynı dönüşü kafanda yap. Bol bol soru çözdükçe küp kafanda kendiliğinden dönmeye başlar.

Her kutuda durup baktın: işte bu! Takılırsan çözüm videolarına bak.

Haydi, Konu Testleri'nde görüşürüz! Sahne sahne çevir!