BİLSEM Perspektif ve Küp Görünüm Soruları Nasıl Çözülür?

Bu göz yukarıdan bakıyor. Sence ne görüyor?

Kolay! Yukarıdan bakınca yalnız üstler görünür.

Bu göz soldan bakıyor. Ne görüyor?

Sol yüzleri!

Peki ya bu? Hımm. Burada bir küp saklanıyor gibi…

İşte küp görünüm! Göz bazen üstte, bazen önde, bazen yanda. Senin işin, o gözün ne gördüğünü bulmak.

İlk başta zor gelebilir. Ama bakmayı öğrendikçe kolaylaşır. Hadi, birlikte bakalım:

Gözün yerine geç!

Bu Bakbak. Uçan bir göz! Sorulardaki göz, işte o.

Sorularda göz bazen böyle çizilir, bazen böyle, bazen de yalnız bir ok olur. Okun kuyruğu neredeyse, göz oradadır; ucu yapıyı gösterir.

Göz üstteyse aşağı bakar: yukarıdan bakarız. Soldaysa sağa bakar: soldan bakarız.

Sağdaysa sola bakar: sağdan bakarız. Öndeyse yapıya doğru bakar: önden bakarız.

Bir küpün altı yüzü var. Resimde üçünü görürsün: üstünü, önünü ve bir yanını.

Yukarıdan bakan göz yalnız üstleri görür. Önden bakan, yalnız önleri. Soldan bakan, yalnız sol yüzleri.

Bakbak'ın bakışı dümdüz gider. Hiç kıvrılmaz, hiç eğilmez.

Bakış, ilk çarptığı yüzde durur. O yüz görünür. Arkasındakiler saklanır.

Öndeki küpü kaldıralım. Bakış şimdi neye çarpar? Arkadakine! Mavi görünür.

Hiçbir şeye çarpmazsa? Orası boş kalır.

Şimdi gözle yapının arasına bir cam koyalım. Her bakış çizgisi, çarptığı yüzün rengini cama basar.

Camdaki resim, gözün gördüğüdür. Şıklarda aradığımız da bu resim.

Soru bu. Şıklar da burada. Ama önce şıklara bakmayız: önce kendimiz buluruz.

Gözü bul: üstte, aşağı bakıyor. Yukarıdan bakacağız. Yukarıdan bakan göz, yalnız üstleri görür.

Şimdi gözün yerine geç.

Bak! Yukarıdan bakınca yapı yassı bir resim gibi görünür. Bakış çizgileri iniyor… her biri bir üst yüze çarpıyor.

Renkler cama basıldı. İşte gözün gördüğü!

Şimdi soruya ilk baktığımız yere dönelim. Bak: cam da şıklar gibi eğik duruyor.

Önce şekil: arkada bir kare, ortada bir kare, önde üç kare.

Sonra renkler, sıra sıra. Arkada turuncu. Ortada yeşil. Önde kırmızı, mor, mavi.

Şimdi şıklara dön. Camı her şıkkın üstüne koyalım.

Bu şıkta morun yerinde turuncu var. Turuncu, o küpün ön yüzü! Yukarıdan bakan göz ön yüzü görmez.

Bunda yeşil ile kırmızı yer değiştirmiş.

Bu tutuyor! Her kare yerli yerinde.

Sonuncusunda arkadaki turuncunun yerinde pembe var. Pembe, o küpün sol yüzü. Yukarıdan bakan göz sol yüzü görmez.

Açılıştaki soruya dönelim. Burada iki yeni şey var: bir kule, bir de saklanan küp.

Gözü bul: üstte. Yukarıdan bakacağız: yalnız üstler.

Önce kule. İki kat yüksek. Ama yukarıdan bakınca boyu kaybolur: tek bir kare görünür. Kulenin üstü kırmızı.

Şimdi kulenin arkasına bak. Resimde bir küpün üstü yarı saklı. Hangi renk? Mavi!

Resimde yarısı saklı olsa da, yukarıdan bakan göz onu tam görür.

Gözün yerine geç.

Arkada: sarı, pembe, mavi. Önde: yeşil, turuncu, kırmızı.

Şimdi şıklara dön.

Bu şıkta kulenin yerinde mor var. Mor, kulenin üst küpünün ön yüzü. Yukarıdan görünmez!

Bu tutuyor!

Bunda arkadaki mavi yok. Saklanan küpü unutmuş!

Sonuncusu ayna: sağ ile sol yer değiştirmiş. Ama yukarıdan bakınca soldaki kare yine solda kalır!

Şimdi göz önde, yapıya bakıyor. Önden bakacağız. Önden bakan göz, yalnız önleri görür.

Bu yapının hepsi turuncu. Renkler hep aynıysa şekle bakarız: solda, ortada, sağda kaç kat görünür?

Gözün yerine geç.

Bakış çizgileri dümdüz ilerliyor. Alt kattakiler öndeki küplere çarpıyor.

Ya en üst kat? Öndeki kuleler, arkadakilerden bir kat kısa. Bakış onların üstünden geçer, arkadaki kulelere çarpar!

Önden bakınca, arkadaki uzun kule öndekinin üstünden görünür. Öndeki de arkadaki de aynı camda buluşur.

Solda iki kat, ortada üç kat, sağda iki kat.

Şimdi şıklara dön. Bu şık yalnız öndeki küpleri çizmiş. Arkadakileri unutmuş.

Bunda solda tek kat var. Arkadaki kulenin üst küpünü unutmuş.

Bunda solda üç kat var. Orada küp yok: bakış boşluğa gider.

İki, üç, iki. Bu tutuyor!

Bazı sorularda bütün önler aynı renktir; bütün yanlar da, bütün üstler de: önler pembe, yanlar yeşil, üstler lacivert.

Önden bakan göz yalnız önleri görür. O yüzden hep pembe görür! İçinde yeşil olan şık olamaz.

Geriye iki şık kaldı. Şekle bak: sağda üç kat var. Bunda en üstteki unutulmuş.

Cevap bu!

Bu yapı renkli; küpler arka arkaya üç sıra dizilmiş. Göz önde: yalnız önler.

Her bakış çizgisi, göze en yakın küpe çarpar. En sağdan başlayalım, aşağıdan yukarı.

En altta öndeki küp: yeşil.

Bir üstte öndeki küp yok. Bakış bir arkadaki küpe çarpar: pembe.

En üstte bakış en arkaya kadar gider: yeşil.

Ortada: altta sarı, üstte mavi. Solda yalnız kırmızı.

Şimdi şıklara dön.

Bu şıkta her şey ters: soldaki sağa geçmiş. Ayna! Önden bakan göz için sol, solda kalır.

Bunda en üstteki yeşil yok. En arkadaki küpü unutmuş.

Bu tutuyor!

Bunda sarının yerinde pembe var. Pembe, o küpün üstü. Önden görünmez.

Şimdi göz solda, sağa bakıyor. Soldan bakacağız: yalnız sol yüzler.

Gözün yerine geç.

Soldan bakınca en arkadaki sıra solda, en öndeki sağda görünür. Resimde de öyle.

Alt kat: arkada yeşil, ortada mavi, önde sarı.

Üst kat: arkada pembe. Ortada? Gözün hemen önü boş. Bakış durmaz, dümdüz ilerler… en uzaktaki küpe çarpar: kırmızı!

Önde üst kat boş: bakış hiçbir şeye çarpmaz.

Şimdi şıklara dön. Bu şıkta kırmızı yok. Uzaktaki küpü unutmuş.

Bunda arka ile ön yer değiştirmiş: ayna!

Bunda pembenin yerinde sarı var. Sarı, o küpün üst yüzü. Soldan bakan göz üstü görmez.

Bu tutuyor!

Bu kez göz sağda, sola bakıyor. Bak, resim de sağdan çizilmiş: sağ yüzleri görüyoruz.

Sağdaki blok geride, soldaki blok önde. Göz ile soldaki blok arasında bir şey var mı? Yok! Onun sağ yüzleri de görünür.

Gözün yerine geç.

Sağdan bakınca öndeki solda, arkadaki sağda görünür. Alt kat, önden arkaya: mavi, kırmızı, sarı, pembe. Üst katta en arkada yeşil.

Şimdi şıklara dön. Bu tutuyor!

Bunda öndeki iki kare yok. Soldaki bloğu unutmuş.

Bunda ön ile arka yer değiştirmiş: ayna.

Bunda pembe ile sarı yer değiştirmiş.

Bazen soru başka türlü sorulur. Ama yöntem hep aynı: gözün yerine geç!

Bazen göz arkada durur, bize doğru bakar.

Önden bakınca uzun kırmızı kule solda. Şimdi arkaya uç… Arkadaki göz, kırmızı kuleyi sağında görür!

Arkadan bakan gözün resmi, önden bakanın aynası gibidir.

Bazen de resim verilir, göz sorulur: Bu resmi hangi göz gördü?

Her gözün yerine sırayla geç. Üstteki göz böyle görür. Soldaki böyle.

Öndeki göz tam bu resmi görür!

Fark ettin mi? Şıklarda hep aynı tuzaklar var.

Bir: yanlış yüz. Gözün göremediği bir yüzün rengini koymak.

İki: saklı küpü unutmak. Arkadaki uzun kule, alçaktaki küp, uzaktaki küp.

Üç: boş yeri dolu sanmak. Bakış bir şeye çarpmıyorsa, orası boştur.

Dört: ayna. Sağ ile solu, önle arkayı karıştırmak. Gözün yerine geçince her kare kendi yerinde durur.

Beş: iki karenin yerini değiştirmek. Renkler doğru, ama yerleri karışık!

Bir şık seçtin mi? Onu cama koy ve gözün yerine geç. Her bakış çizgisini izle: çarptığı yüzün rengi, karedeki renkle aynı mı? Bakış boşluğa gidiyorsa, orada kare olmamalı.

Hepsi tutuyorsa tamam!

Sıra sende! Her soruda düşünme zamanın var. İstersen videoyu durdur.

Göz üstte, hepsi yeşil: şekle bakarız. Arkada üç kare. Orta sırada iki kare var, aralarındaki yer boş. Önde iki kare, solu boş. Kuleler tek kare görünür. Arası dolu olan şık, boşluğu dolu sanmış!

Göz solda: sol yüzler. Arkada altta sarı. Üstünde pembe ve kırmızı: bakış alçak küpün üstünden geçer, daha uzaktaki kuleye çarpar. Ortada turuncu. Önde mor, üstünde yeşil.

Göz önde: ön yüzler. Ortada öndeki küp yok: bakış arkaya gider, pembe! Solda yeşil, üstünde arkadan kırmızı. Sağda mor, üstünde arkadan sarı.

Göz sağda: sağ yüzler, öndeki solda. Alt kat, önden arkaya: kırmızı, turuncu, mavi. Arkada üst kat: pembe.

Ve sonuncusu.

Göz üstte: her yerde en üstteki küp görünür, boylar kaybolur. Arkada sarı, mavi, kırmızı. Arkadaki kırmızı resimde yarı saklı, ama orada! Ortada turuncu, pembe, mavi. Önde kırmızı, mor, yeşil.

Gözü bul. Gözün yerine geç. Dümdüz bak: ilk çarptığın yüz görünür, arkası saklanır.

Önce şekil, sonra renk. Sonra şıklara dön.

Bol bol soru çözdükçe, göz kafanda kendiliğinden uçmaya başlar.

Takılırsan çözüm videolarına bak. Haydi, Konu Testleri'nde görüşürüz! Gözün yerine geç!